Hisseli tapu nasıl satılır?
Hisseli tapu satılabilir — hissenizi satmak için diğer paydaşların iznine ihtiyacınız yoktur. Ama paydaşların önalım hakkı vardır ve bu, alıcı bulmayı zorlaştırır. Aşağıda süreci ve değer kaybını nasıl azaltacağınızı anlattım.
Önce iki kavramı ayıralım
| Paylı (hisseli) mülkiyet | Elbirliği (iştirak) mülkiyeti |
|---|---|
| Her paydaşın belirli bir payı vardır (1/2, 1/4 gibi). Paydaş kendi payını diğerlerine sormadan satabilir. | Genelde miras yoluyla doğar. Pay oranı belirlenmemiştir. Tek başınıza satamazsınız — önce mirasçılar arasında paylaşım (intikal/taksim) gerekir. |
Tapunuzda hisse oranı yazıyorsa paylı mülkiyettesiniz. “Elbirliği” ibaresi varsa önce payların ayrılması gerekir.
Önalım (şufa) hakkı nedir?
Paylı mülkiyette, bir paydaş payını dışarıdan birine sattığında diğer paydaşlar aynı şartlarla o payı satın alma hakkına sahiptir. Bu hak, satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren üç ay, her hâlükârda satıştan itibaren iki yıl içinde dava açılarak kullanılır.
Alıcı açısından bunun anlamı şu: tapuyu aldıktan sonra bir paydaş dava açıp mülkü elinden alabilir. Bu risk yüzünden birçok alıcı hisseli mülkten uzak durur.
Pratikte ne yapılır
Satıştan önce diğer paydaşlara noter kanalıyla satış şartlarını bildirmek ve mümkünse önalım hakkından feragat aldırmak, alıcının önündeki en büyük engeli kaldırır. Bunu yapabildiğiniz her durumda satış fiyatı belirgin şekilde yükselir.
Hisseli mülk neden daha ucuza satılır?
- Alıcı kitlesi daralır. Çoğu alıcı müstakil tapu arar.
- Kredi zorlaşır. Bankalar hisseli taşınmaza kredi vermekte isteksizdir; veriyorsa da şartları ağırlaştırır.
- Kullanım belirsizdir. Parselin hangi kısmını kullanacağınız tapuda yazmaz; paydaşlar arasında fiili taksim varsa bile bu hukuken bağlayıcı olmayabilir.
- Süreç uzar. Önalım riski alıcıyı pazarlıkta daha agresif yapar.
Değeri korumanın üç yolu
- Paydaşlarla birlikte satın. Parselin tamamının satışı, hisselerin tek tek satışının toplamından neredeyse her zaman daha fazla getirir. En etkili yol budur.
- İfraz (ayırma) mümkün mü bakın. İmar ve tarım mevzuatı izin veriyorsa parselin bölünüp müstakil tapular çıkarılması değeri ciddi şekilde artırır.
- Payı diğer paydaşa satın. Çoğu zaman en yüksek fiyatı veren kişi, zaten o parselde hissesi olan paydaştır.
Anlaşamayan paydaşlar: ortaklığın giderilmesi
Paydaşlar bir türlü anlaşamıyorsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açılabilir. Mahkeme ya aynen taksim eder ya da taşınmazı satıp bedeli paylaştırır. Ancak bu yol uzun sürer ve satış, açık artırma usulüyle yapıldığı için genelde piyasa değerinin altında kalır. Mümkünse anlaşarak satmak her zaman daha kârlıdır.
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi dosyanız için avukatınıza danışın.
Sık sorulan sorular
Hisseli tapuda kendi payımı satmak için diğer paydaşların izni gerekir mi?
Paylı mülkiyette hayır, kendi payınızı satabilirsiniz. Ancak diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Elbirliği mülkiyetinde ise tek başınıza satış yapamazsınız.
Önalım hakkı ne kadar sürede kullanılır?
Satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren üç ay, her hâlükârda satış tarihinden itibaren iki yıl içinde dava açılarak kullanılır.
Hisseli daire alınır mı?
Alınabilir ama dikkat gerekir. Kat mülkiyeti kurulmuş bir dairede 'hisseli' ibaresi genelde arsa payı değil, o bağımsız bölümün paylı mülkiyetidir. Tapu kaydını birlikte okumak en doğrusu.
Hisseli tapu mülkün değerini ne kadar düşürür?
Tek bir oran vermek doğru olmaz; hissenin oranına, paydaş sayısına, paydaşlarla anlaşma durumuna ve taşınmazın niteliğine göre değişir. Paydaşlardan feragat alınabiliyorsa fark belirgin şekilde kapanır.
Mülkünüzün değerini öğrenin
Ücretsiz ön değerlendirme. Ada/parsel veya adres bilgisini iletin, 24 saat içinde dönüş yapayım.
İlgili sayfalar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, resmî ekspertiz raporu yerine geçmez. Bankaya sunulacak rapor için SPK lisanslı değerleme şirketine başvurmanız gerekir.